Қазақстан газеті №2 - 01.12.1911

В добрый час

Хотя численностью мы больше всех, но производительностью стоим гораздо ниже. Мы кигизы – из шести-семи миллионов душ – переживали какое-то сонное состояние в то время, когда другие подвинулись вперед. Но лет 10-15, как и киргизы начинают сознавать всю важность воспитания детей. Это видно из того, что с каждым годом, хотя еще и незначительно, увеличивается число учащейся молодежи в русских школах.

(Бий)

В глубокой старине величали Бием патриархального отца, а позднее, когда этот отец назначался по выбору, получая название «Хан», под словом Бий был известен представитель от рода.

Письмо в редакцию

Господин Редактор!

Позвольте Вас приветствовать с появлением в свете уважаемой Вами газеты «Казакстан», «Киргизский Край», задача которой, как видно из выпущенного первого номера, иметь неразрывно тесную связь с нами, русскими, в частности, с казаками Уральского войска, которые к киргизам стоят ближе других. Благодаря обмену мыслей на столбцах издаваемой Вами газеты, наши дружеские отношения с соседями-киргизами будут связаны более крепкими узами.

Нефті (лампа май)

Үйшік ойазындағы Ембі деген жылғаның қасындан нифті (лампа май) шығыб, жаздан хызмет басталуға тұр. Нифті бар жердің барлық айланасы 18000 шақырым бар дейді, бұл жерде 8 болысдың елі бар екен.

Теке хабарлары

Пішеннің бұты 30 тиын, жүклеб 5 сом

 ++++

Еті бар мал жер қатқандан бері көтерілді. Қой етінің қадағы 7-8 тиын, сиыр еті 7-9 тиын.

 

Тері:

Үлкен сиыр терісі 4 сом 50 тиындан 5 сомға қадары, тайөгіз 3 сомдан 3 сом 50 тиынға қадары, жылқы терісі 4 сом.

 

Жәрдем

Өлең

Алыппын сенен халық қан тәнімді,

Жемейін не қылғанда қамтамаңды.

Балаларың азабтанған қадыр біліб

Шығарса жарар еді қарқараңды.*

Қолдай көр әз әулие атам қазақ,

Балаларың болды өсек жұртқа мазақ:

Балаларың жарар еді қадір білсе

Өсірген тәрбиелеб етіб азаб.

Ер қазақ халық едің қандай дана,

Қайтелік, уақытқа не дүр шара.

Сөйлесе қиын емес көтерелік,

Балаларының жел жағыңа

                                болыб фана.

Қалмассың, иншалла, дым кейінге,

Балаларының таныб келеді

Көкшетау медресесі

Көкшетау қаласындағы ноғайлардан Халилолла есімлі бір бай 1910-нші жылы бірінші сынтабірден бастаб бір медресе салдыруға кірісіб еді. Медресе салыныб тәмам болды, 3000 сомға түсді. Он бір болыс қазақдың ортасындағы жалғыз мешітінің медресесі тозыб еді. Қазақ байлары жәрдем қылмаған соң, әлгі бай һамад қылыб медресені салыб бітірді, Алла тағала сауабын көб қылсын.

«Айқаб»

++++

Сұлтан Бақытжан Қаратаев Шідерті болысының бас адамы Андижан Жұбаналиев «Қазақстан» ғазетасына қазақға керек затды жазыб тұрмақшы болды.

Ләзімсіз Қара би

Омски ойазындағы «Медресе жуариа»

Омскі ойазында Николайски болысында Зейнел Ғабиден Хамид хажы ұғлы Уфадағы «Медресе Ғалиадан» оқыб жүріб, елге келген соң өз харажатыменен «Медресе Жуариа» есімінде бір медресе ашыб, төте оқытуменен балаларды оқытыб, халықға қараңғы үйге жаққан шамдай болыб тұр. Жыл сайын елу-алпысдаб шакірд оқиды. Ескі төтеменен оқытқан моллалардың шәкірдлері де ақырындаб осы мадресеге келіб кіріб жатыр.

Би

Бізде бір жалған бағыт бар, дүниада бізің есі дертіміз би болар, фаленше би десе бізге болады, халифа да сол, бәрі де сол, шаруаны мұтамыз, жалғыз атды жауыр етіб, брауител ыстаршинаның артында жүргеніміз. Бұл би өзі законді оқымай-ақ біледі, бұлайша оқымай білген тегін законды айасын ба, анаған да, мынаған да үйретеді.

Хайырлы сағат

Санымыз көб, сафамыз жоқ болыб, бүтін дүния ағарыб алға кетіп жатқанда бізің 5-6 миллион қазақ халқы ұйықтаб жатыр еді. 10-15 жылдан бері оқу оқуының кираклігін аңдаб, мұсылманша тәртіблі мектебте һәм русша оқушыларымызның саны аз де болса арта бастады. Жақсы жаңа тәртібті мектеб ачыб, малымен милатқа жәрдем ита бастаған байларымыз да көріне бастады. Айт бен қымыз арасында жоғалыб жүрген әдби шиғырларымыз, рисале руманлар де көріне бастады. Осындай көб халық болыб өз тілімізде газит журнал жоқтығына талай қазақ баласы жылаушы едік.

Страницы